Fact Check – શું સિંગાપોરે ‘શોધ્યું’ કે કોવિડ-19 બેક્ટેરિયાથી થાય છે? શું છે સત્ય

ભારતમાં કોવિડ-૧૯ના કેસોમાં ફરી એકવાર વધારો થઈ રહ્યો છે, ત્યારે એક મેસેજ ઓનલાઈન વાયરલ થયો છે જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સિંગાપોરના અધિકારીઓએ આ રોગની પ્રકૃતિ વિશે ચોંકાવનારો ખુલાસો કર્યો છે. વાયરલ મેસેજમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સિંગાપોરના અધિકારીઓએ કોવિડ-૧૯ પીડિતનું પોસ્ટમોર્ટમ એટલે કે શબપરીક્ષણ કર્યું હતું અને “સંપૂર્ણ તપાસ પછી” તે “રેડિયેશનના સંપર્કમાં આવતા બેક્ટેરિયા તરીકે અસ્તિત્વમાં હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું, તે વાયરસ નહીં હોવાનું તેમાં બહાર આવ્યું હતું. મેસેજમાં વધુમાં એવો પણ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે કથિત શોધ પછી સિંગાપોરના આરોગ્ય મંત્રાલયે “સારવારનો પ્રોટોકોલ બદલી નાખ્યો”.

સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટનું આર્કાઇવ વર્ઝન અહીં અને અહીં જુઓ.

વળી ન્યૂઝચેકરને અમારી વોટ્સએપ ટિપલાઇન (+9-9999499044) પર હકીકત તપાસવાની વિનંતી કરતો ઉપરોક્ત દાવો મળ્યો છે.

સોમવાર (26 મે, 2025) સુધીમાં, ભારતમાં દેશભરમાં કુલ 1,009 સક્રિય COVID-19 કેસ છે, જે ગયા અઠવાડિયા (19 મે)થી તીવ્ર વધારો સૂચવે છે. ત્યારે એ સંખ્યા 257 હતી. ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR)ના ડિરેક્ટર જનરલ ડૉ. રાજીવ બહલે જણાવ્યું હતું કે, “હાલ સુધી, ગંભીરતા સામાન્ય રીતે ઓછી છે. ચિંતા કરવાની કોઈ વાત નથી. આપણે સતર્ક રહેવું જોઈએ અને આપણે હંમેશા તૈયાર રહેવું જોઈએ.”

Fact Check/Verification

દાવાની તપાસ માટે ગુગલ પર “સિંગાપોર”, “કોવિડ-૧૯”, “ઓટોપ્સી” અને “બેક્ટેરિયા” કીવર્ડ સર્ચ કરવાથી કોઈ વિશ્વસનીય અહેવાલ મળ્યો નથી જેમાં કહેવામાં આવ્યું હોય કે દેશે COVID-19 નું કારણ બનતા રોગકારક રોગના પ્રકાર અંગે આવી કોઈ મોટી શોધ કરી છે. 

જોકે, અમને 2021 ના ​​સિંગાપોર સ્થિત આઉટલેટ્સ, જેમ કે”આ” , “આ” અને “આ” જેવા અનેક અહેવાલો મળ્યા, જેમાં આરોગ્ય મંત્રાલયના સ્પષ્ટીકરણ પર અહેવાલ આપવામાં આવ્યો હતો કે, COVID-19 એક બેક્ટેરિયલ રોગ હોવાનો દાવો બનાવટી છે. 

વાયરલ દાવાને ખોટો ઠેરવતા, સિંગાપોરના આરોગ્ય મંત્રાલયે 7 જૂન, 2021ના ​​રોજ એક ફેસબુક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે, “અમને એક સંદેશની જાણ છે કે સિંગાપોરે કોવિડ-19 દર્દીનું શબપરીક્ષણ કર્યું છે, અને સારવારના પ્રોટોકોલમાં ફેરફારનો આરોપ છે. આ સામગ્રી સિંગાપોરના આરોગ્ય મંત્રાલયને આભારી હતી. આ સાચું નથી.” 

“સિંગાપોરે આવી કોઈ શબપરીક્ષણ કર્યું નથી. સંદેશમાં COVID-19 ચેપના રોગવિજ્ઞાનવિષયક વિજ્ઞાન અંગે ખોટી માહિતી આપવામાં આવી છે, જે વર્તમાન પુરાવાઓ દ્વારા સાબિત થતી નથી. આ ફરતા સંદેશનું અગાઉનું સંસ્કરણ, જેમાં સિંગાપોરને બદલે રશિયાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, તે પણ ખોટા તરીકે બહાર આવ્યું છે,” એમ તેમાં ઉમેર્યું. 

વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠને એ પણ સ્પષ્ટતા કરી છે કે COVID-19 વાયરસથી થાય છે, કોઈ બેક્ટેરિયાથી નહીં. “COVID-19 નું કારણ બને છે તે વાયરસ કોરોનાવિરિડે નામના વાયરસના પરિવારમાં છે. એન્ટિબાયોટિક્સ વાયરસ સામે કામ કરતા નથી. કેટલાક લોકો જે COVID-19 થી બીમાર પડે છે તેઓ બેક્ટેરિયલ ચેપને જટિલતા તરીકે પણ વિકસાવી શકે છે. આ કિસ્સામાં, આરોગ્ય સંભાળ પ્રદાતા દ્વારા એન્ટિબાયોટિક્સની ભલામણ કરવામાં આવી શકે છે,” વૈશ્વિક સંસ્થાએ જણાવ્યું હતું. 

આ , આ અને આ જેવી અનેક અન્ય આરોગ્ય સંસ્થાઓ/હોસ્પિટલોએ જણાવ્યું છે કે COVID-19 એ ‘SARS-CoV-2’, ગંભીર તીવ્ર શ્વસન સિન્ડ્રોમ કોરોનાવાયરસ 2 દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે. અમને કોઈ વિશ્વસનીય પરિણામો/વૈજ્ઞાનિક તારણો મળ્યા નથી જે કહે છે કે COVID-19 એક બેક્ટેરિયા છે, વાયરલ રોગ નથી.

વધુમાં, અમને COVID-19 થી સંક્રમિત મૃતકોના શબપરીક્ષણ માટે WHO માર્ગદર્શિકા પણ મળી , જેનાથી પુષ્ટિ થાય છે કે આરોગ્ય સંસ્થાએ તેના પર પ્રતિબંધ મૂક્યો નથી. 

નોંધનીય છે કે, આ બનાવટી દાવો 2021 થી પ્રચલિત છે, અને ન્યૂઝચેકર દ્વારા મરાઠી સહિતની ભાષાઓમાં તેનું ખંડન કરવામાં આવ્યું હતું. આ જ ખોટો દાવો અગાઉ રશિયન અધિકારીઓને સામેલ કરી તેમના નામે પણ વાઇરલ કરાયો હતો.

Conclusion

અમારી તપાસમાં નિષ્કર્ષ નીકળે છે કે, વાયરલ મેસેજ મળ્યો છે જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સિંગાપોરે COVID-19 થી મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિનું શબપરીક્ષણ કર્યું હતું અને તેને બેક્ટેરિયલ રોગ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે તે દાવો ખોટો છે. સિંગાપોરના આરોગ્ય મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે તેઓએ આવું કોઈ શબપરીક્ષણ કર્યું નથી. 

Sources
Facebook Post By Ministry of Health, Singapore , Dated June 7, 2021
WHO Website
Dataful By Factly

(અહેવાલ ન્યૂઝચેકર અંગ્રેજીના વસુધા બેરી દ્વારા પહેલા પ્રકાશિત થયેલ છે. અહેવાલ વાંચવા અહીં ક્લિક કરો.)