Tuesday, April 16, 2024
Tuesday, April 16, 2024

NEWS

Weekly Wrap: ममता बॅनर्जींना झालेल्या जखमेपासून लोकसभा निवडणुकीच्या टप्प्यांपर्यंत प्रमुख फॅक्टचेक

नाशिकमध्ये मंचावर विठ्ठलाची मूर्ती स्वीकारण्यास राहुल गांधींनी नकार दिला, असा दावा करण्यात आला. महाराष्ट्रात लोकसभेची निवडणूक चार टप्प्यात होणार आहे, असा दावा झाला. कोलाजमध्ये असलेली छायाचित्रे ममता बॅनर्जी यांच्या नुकत्याच झालेल्या अपघातातील आहेत, असा दावा झाला. मराठी तरुणाईने ही संधी सोडू नका, भारतीय सागरी हवामान खात्यात ९९० पदे भरावयाची आहेत. असा दावा करण्यात आला. नाशिकमध्ये राहुल गांधींच्या भारत जोडो न्याय यात्रेदरम्यान प्रचंड गर्दी झाली, असा दावा एका व्हिडिओच्या माध्यमातून करण्यात आला. या आणि इतर प्रमुख दाव्यांचे फॅक्टचेक या रिपोर्टमध्ये वाचता येतील.

Weekly Wrap: जिओचे फ्री रिचार्ज, प्रत्येक भारतीयाला 500 रुपये ते जनविश्वास...

मागील आठवड्यातही सोशल मीडियावर अनेक फेक दावे व्हायरल झाले. पाटणा येथील गांधी मैदानावर झालेल्या जनविश्वास रॅलीत जमलेल्या गर्दीची छायाचित्रे असे सांगत काही छायाचित्रे व्हायरल करण्यात आली. केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी सध्याच्या केंद्र सरकारवर टीका केली आहे, असा दावा करण्यात आला. चुकीच्या पद्धतीने पार्क केलेल्या वाहनांची छायाचित्रे पाठवल्यास सरकार पाचशे रुपये देते, असा दावा झाला. मुकेश अंबानींच्या जन्मदिनानिमित्त जिओकडून सर्व भारतीय युजर्सना ८४ दिवसांचे मोफत रिचार्ज दिले जात आहे, असा दावा करण्यात आला. मोदी सरकार सर्व नागरिकांना दररोज 500 रुपये देत आहे, असा दावा करण्यात आला. या आणि इतर प्रमुख दाव्यांचे फॅक्टचेक या रिपोर्टमध्ये वाचता येतील.

POLITICS

Fact Check: दैनिक भास्करने आपल्या सर्वेक्षणात 10 राज्यांमध्ये I.N.D.I.A आघाडी आघाडीवर...

दैनिक भास्करची एक क्लिपिंग सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे, ज्यामध्ये एक सर्वेक्षण दाखवण्यात आले आहे. या कथित सर्वेक्षणात 10 राज्यांमध्ये I.N.D.I.A आघाडी पुढे असल्याचा दावा केला जात आहे.

Weekly Wrap: लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मागील आठवड्यातील प्रमुख फॅक्टचेक

लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मागील आठवड्यात सोशल मीडियावर अनेक फेक दावे व्हायरल झाले. 2024 च्या लोकसभा निवडणुकीसाठी काँग्रेसचा जाहीरनामा हा मुख्यतः मुस्लिमांच्या हिताचा विचार करणारा असल्याचा दावा करण्यात आला. राहुल गांधींच्या लोकसभा मतदारसंघातील वायनाड येथे हिरवे झेंडे घेतलेले व्हिज्युअल्स पाहायला मिळाले, असा दावा करण्यात आला. हरियाणातील सिरसा येथे भाजप उमेदवार अशोक तंवर यांच्या विरोधात लोकांनी निदर्शने केली, असा दावा करण्यात आला. जनतेला लुटण्याच्या १०१ आयडिया नावाचे पुस्तक काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी प्रकाशित केले, असा दावा करण्यात आला. या आणि इतर प्रमुख दाव्यांचे फॅक्टचेक या रिपोर्टमध्ये पाहता येतील.

VIRAL

Fact Check: दैनिक भास्करने आपल्या सर्वेक्षणात 10 राज्यांमध्ये I.N.D.I.A आघाडी आघाडीवर असल्याचा दावा केला...

दैनिक भास्करची एक क्लिपिंग सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे, ज्यामध्ये एक सर्वेक्षण दाखवण्यात आले आहे. या कथित सर्वेक्षणात 10 राज्यांमध्ये I.N.D.I.A आघाडी पुढे असल्याचा दावा केला जात आहे.

Fact Check: इराणचा इस्रायलवर हल्ला म्हणून गेमिंग व्हिडीओ व्हायरल

इराण आणि इस्रायलमधील युद्धावरून सध्या सोशल मीडियावर अनेक दावे केले जात आहेत. याच क्रमाने इराणचा इस्रायलवर हल्ला झालेला व्हिडीओ म्हणून एक व्हिडीओ शेयर केला जात आहे.

Weekly Wrap: लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मागील आठवड्यातील प्रमुख फॅक्टचेक

लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मागील आठवड्यात सोशल मीडियावर अनेक फेक दावे व्हायरल झाले. 2024 च्या लोकसभा निवडणुकीसाठी काँग्रेसचा जाहीरनामा हा मुख्यतः मुस्लिमांच्या हिताचा विचार करणारा असल्याचा दावा करण्यात आला. राहुल गांधींच्या लोकसभा मतदारसंघातील वायनाड येथे हिरवे झेंडे घेतलेले व्हिज्युअल्स पाहायला मिळाले, असा दावा करण्यात आला. हरियाणातील सिरसा येथे भाजप उमेदवार अशोक तंवर यांच्या विरोधात लोकांनी निदर्शने केली, असा दावा करण्यात आला. जनतेला लुटण्याच्या १०१ आयडिया नावाचे पुस्तक काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी प्रकाशित केले, असा दावा करण्यात आला. या आणि इतर प्रमुख दाव्यांचे फॅक्टचेक या रिपोर्टमध्ये पाहता येतील.

RELIGION

Weekly Wrap: लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मागील आठवड्यातील प्रमुख फॅक्टचेक

लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मागील आठवड्यात सोशल मीडियावर अनेक फेक दावे व्हायरल झाले. 2024 च्या लोकसभा निवडणुकीसाठी काँग्रेसचा जाहीरनामा हा मुख्यतः मुस्लिमांच्या हिताचा विचार करणारा असल्याचा दावा करण्यात आला. राहुल गांधींच्या लोकसभा मतदारसंघातील वायनाड येथे हिरवे झेंडे घेतलेले व्हिज्युअल्स पाहायला मिळाले, असा दावा करण्यात आला. हरियाणातील सिरसा येथे भाजप उमेदवार अशोक तंवर यांच्या विरोधात लोकांनी निदर्शने केली, असा दावा करण्यात आला. जनतेला लुटण्याच्या १०१ आयडिया नावाचे पुस्तक काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी प्रकाशित केले, असा दावा करण्यात आला. या आणि इतर प्रमुख दाव्यांचे फॅक्टचेक या रिपोर्टमध्ये पाहता येतील.

वायनाडची स्थिती? राहुल गांधींच्या मतदारसंघातील असल्याचा दावा करणाऱ्या व्हायरल व्हिडिओमागील सत्य हे आहे

हिरवे झेंडे फडकावत लोकांचा मोठा जमाव आणि घोषणाबाजी करणारा व्हिडिओ सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर मोठ्या प्रमाणावर शेअर केला गेला आहे. फुटेज शेअर करणाऱ्यांचा दावा आहे की ते राहुल गांधींच्या लोकसभा मतदारसंघातील वायनाडची स्थिती दर्शवते.

Fact Check: ‘प्रो-मुस्लिम’ काँग्रेसच्या जाहीरनाम्याबद्दल व्हायरल व्हॉट्सॲप मेसेजमध्ये अनेक खोटे दावे, दिशाभूल करण्याचा प्रयत्न

एक व्हायरल व्हाट्सएप फॉरवर्डने आगामी 2024 लोकसभा निवडणुकीसाठी नुकत्याच प्रसिद्ध झालेल्या काँग्रेसच्या जाहीरनाम्यातील अनेक मुद्दे हायलाइट केले आहेत, असे म्हटले आहे की "धोकादायक जाहीरनामा" 2022 मध्ये केंद्र सरकारने जागतिक दहशतवादी गटांशी कथित संबंध आणि दहशतवादी निधीसाठी पाच वर्षांसाठी बंदी घातलेली पॉप्युलर फ्रंट ऑफ इंडिया (पीएफआय) - एक वादग्रस्त इस्लामिक राजकीय संघटनेसाठीचे "व्हिजन 2047" दस्तऐवज सारखा वाटतो.

Fact Check

Science & Technology

Weekly Wrap: प्रग्यान रोव्हर तोडले, सांप्रदायिक स्टॅम्प, पाकिस्तान मुर्दाबादच्या घोषणा आणि इतर प्रमुख फॅक्टचेक

मागील आठवड्यातही सोशल मीडियावर विविध फेक दावे करण्यात आले. एका एलियनने प्रज्ञान रोव्हर तोडून धमकीचा संदेश पाठवला आहे, असा दावा करण्यात आला. इंदिरा गांधींनी मुस्लिम पैलवानाने हिंदू पैलवानास मारताना दाखवणारा स्टॅम्प जारी केला होता, असा दावा करण्यात आला. हैदराबादमध्ये पाकिस्तान क्रिकेट संघासमोर ‘पाकिस्तान मुर्दाबाद’च्या घोषणा देण्यात आल्या, असा दावा करण्यात आला. राजस्थान सरकारने इक्बालच्या कुटुंबाला 50 लाख रुपये दिले, तर कन्हैयालालच्या कुटुंबाला केवळ 5 लाख रुपये दिले, असा दावा करण्यात आला. या आणि इतर दाव्याचे फॅक्टचेक आपण या रिपोर्टमध्ये वाचू शकता.

Fact Check: चंद्रावरील प्रग्यान रोव्हर एलियन्सने तोडल्याची चर्चा निराधार आहे

सोशल मीडियावर एक व्हिडिओ शेअर केला जात आहे ज्यात दावा केला जात आहे की एका एलियनने प्रज्ञान रोव्हर तोडले आहे आणि धमकीचा संदेश पाठवला आहे.

Fact Check: फेसबुक (मेटा) तुमचे फोटो आणि इतर माहिती वापरणार आहे का? वाचा या व्हायरल मेसेजचे सत्य

फेसबुक आणि मेसेजिंग अप्सवर दावा केला जात आहे की फेसबुक आपल्या नवीन नियमानुसार युजर्सचे फोटो आणि इतर माहिती वापरू शकते.

चंद्रावरील अशोक स्तंभाची व्हायरल प्रतिमा लखनौ स्थित अंतराळप्रेमी द्वारे केलेली एक कलाकृती आहे

रोव्हरच्या टायर्सवर या प्रतिमेची छाप असल्यामुळे ही अशोक स्तंभाची प्रतिमा आज चंद्राच्या पृष्ठभागावर कायमस्वरूपी छापली गेली आहे चंद्रावर हवा नसल्यामुळे या खुणा हजारो वर्षे चंद्रावर अशाच राहतील."

Weekly Wrap: मणिपूर हिंसाचारात आरएसएस, ढबू मिरचीत साप, स्टार चिन्हाच्या नोटा, मध्यरात्री येणार कॉस्मिक किरण आणि इतर प्रमुख फॅक्टचेक

पावसाचा रोज वाढत असताना त्याच प्रमाणात बनावट दाव्याचा पाऊसही सोशल मीडियावर जोरदार पडला. मागील आठवड्यात अनेक दावे करण्यात आले. मणिपूरात महिलांची विवस्त्र धिंड काढणारे आरएसएसशी संबंधित आहेत, असा दावा करण्यात आला. स्टार चिन्ह असलेल्या ₹५०० च्या नोटा बनावट असल्याचा दावा करण्यात आला. ठराविक दिवस न सांगता तुमचे मोबाईल आणि टॅब्लेट्स दूर ठेवा कारण पृथ्वीजवळून मध्यरात्री कॉस्मिक किरण जाणार आहेत. असा दावा करण्यात आला. मणिपूरमध्ये काँग्रेसच्या सांगण्यावरून नग्न महिलांचे पथक पोलिसांचा पाठलाग करून आंदोलन करत आहे. असा राजकीय दावा करण्यात आला. ढबू मिरचीत विषारी साप आढळत असल्याचा दावा मोठ्याप्रमाणात व्हायरल झाला. या आणि इतर दाव्याचे फॅक्टचेक या रिपोर्टमध्ये वाचता येतील.

COVID-19 Vaccine

Health & Wellness

Weekly Wrap: भारताचा जीडीपी, ५ मिनिटात पाठदुखी बंद करण्याचा उपचार ते...

मागील आठवड्यातही सोशल मीडियावर अनेक फेक दावे व्हायरल करण्यात आले. भारताच्या जीडीपीने ४ ट्रिलियन डॉलर्सचा टप्पा ओलांडला असल्याचा दावा करण्यात आला. कायरोप्रॅक्टिक उपचाराने ५ मिनिटात पाठदुखी बंद होते. असा दावा करण्यात आला. सुभाषचंद्र बोस आणि शेगावचे गजानन महाराज एका छायाचित्रात दिसत आहेत. असा दावा करण्यात आला. काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी आपल्या भाषणात भारतमातेचा अपमान केला. असा दावा करण्यात आला. या आणि इतर प्रमुख दाव्यांचे फॅक्टचेक या रिपोर्टमध्ये वाचता येतील.

Fact Check: कायरोप्रॅक्टिक उपचाराने पाठदुखीपासून पाच मिनिटांत आराम मिळेल हा दावा...

रजनीश कांत नावाच्या फेसबुक पेजवरून असा दावा केला जात आहे की कायरोप्रॅक्टिक उपचाराने केवळ पाच मिनिटांत पाठदुखी दूर होते. या पेजवर उपचाराच्या अनेक व्हिडिओ क्लिप पोस्ट करण्यात आल्या आहेत, ज्याद्वारे असे दाखवण्यात येत आहे की कायरोप्रॅक्टिक उपचाराने अनेक लोकांच्या वेदना अवघ्या पाच मिनिटांत दूर झाल्या आहेत. या सर्व व्हिडीओच्या कॅप्शनमध्ये लिहिले आहे, “अवघ्या पाच मिनिटांत वेदना कशी नाहीशी होते”. तथापि, आमच्या तपासणीत आम्हाला हा दावा दिशाभूल करणारा असल्याचे आढळले. सर्व प्रकारच्या पाठदुखीवर केवळ पाच मिनिटांत उपचार होऊ शकत नाहीत.

Coronavirus

१५ जानेवारीपासून २० दिवस शाळा, कॉलेज बंद? दिशाभूल करीत मेसेज होतोय...

चीन आणि इतर देशातील कोरोना वाढीच्या बातम्या पसरत असतानाच आपल्या देशातही लॉक डाऊन सारखी परिस्थिती येणार असा दावा करणारा एक मेसेज व्हायरल होत आहे. व्हाट्सअप च्या माध्यमातून पाठविल्या जात असलेल्या या मेसेज मधून १५ जानेवारी पासून शाळा व कॉलेजीस २० दिवस बंद ठेवली जाणार असा दावा केला जात आहे.

Weekly Wrap: कोविड हा आजारच नाही, कोरोनाबद्दल मेसेज करणे गुन्हा, एटीएम...

मागील आठवड्यात सुरुवातीलाच टाटा कंपनी प्रत्येक भारतीयाला २९९९ रुपये देणार आहे असा एक दावा व्हायरल झाला. एक फोटो शेयर करून तो माजी पंतप्रधान अटल बिहारी वाजपेयी यांच्या आईसोबतचा फोटो असल्याचा दावा करण्यात आला. कोविड हा आजारच नाही असा दावा खुद्द डॉक्टरांनी केला आहे किंवा कोरोना संदर्भात काहीही माहिती शेयर केल्यास तो गुन्हा ठरतो असे दावे व्हायरल झाले. लूट होत असल्यास एटीएम चा पिन उलटा घातल्यास लगेच पोलिसांना कळेल असा एक दावा पुन्हा एकदा व्हायरल करण्यात आला होता. या आणि इतर दाव्याचे सत्य आमच्या या रिपोर्टमध्ये वाचता येईल.

Most Popular

LATEST ARTICLES

Fact Check: दैनिक भास्करने आपल्या सर्वेक्षणात 10 राज्यांमध्ये I.N.D.I.A आघाडी आघाडीवर असल्याचा दावा केला आहे का? सत्य जाणून घ्या

दैनिक भास्करची एक क्लिपिंग सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे, ज्यामध्ये एक सर्वेक्षण दाखवण्यात आले आहे. या कथित सर्वेक्षणात 10 राज्यांमध्ये I.N.D.I.A आघाडी पुढे असल्याचा दावा केला जात आहे.

Fact Check: इराणचा इस्रायलवर हल्ला म्हणून गेमिंग व्हिडीओ व्हायरल

इराण आणि इस्रायलमधील युद्धावरून सध्या सोशल मीडियावर अनेक दावे केले जात आहेत. याच क्रमाने इराणचा इस्रायलवर हल्ला झालेला व्हिडीओ म्हणून एक व्हिडीओ शेयर केला जात आहे.

Weekly Wrap: लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मागील आठवड्यातील प्रमुख फॅक्टचेक

लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर मागील आठवड्यात सोशल मीडियावर अनेक फेक दावे व्हायरल झाले. 2024 च्या लोकसभा निवडणुकीसाठी काँग्रेसचा जाहीरनामा हा मुख्यतः मुस्लिमांच्या हिताचा विचार करणारा असल्याचा दावा करण्यात आला. राहुल गांधींच्या लोकसभा मतदारसंघातील वायनाड येथे हिरवे झेंडे घेतलेले व्हिज्युअल्स पाहायला मिळाले, असा दावा करण्यात आला. हरियाणातील सिरसा येथे भाजप उमेदवार अशोक तंवर यांच्या विरोधात लोकांनी निदर्शने केली, असा दावा करण्यात आला. जनतेला लुटण्याच्या १०१ आयडिया नावाचे पुस्तक काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी प्रकाशित केले, असा दावा करण्यात आला. या आणि इतर प्रमुख दाव्यांचे फॅक्टचेक या रिपोर्टमध्ये पाहता येतील.

Fact Check: ‘जनतेला लुटण्याच्या १०० आयडिया’ पुस्तकाचे प्रकाशन राहुल गांधींनी केले? येथे वाचा सत्य

'जनतेला लुटण्याच्या १०० आयडिया' पुस्तकाचे प्रकाशन राहुल गांधींनी केले, असे सांगणारा 'अनुभवी लुटारू...' या शीर्षकाचा दावा सध्या मोठ्याप्रमाणात व्हायरल झाला आहे. X वर करण्यात आलेला हा दावा सध्या व्हाट्सअपच्या माध्यमातून शेयर केला जात आहे.

Fact Check: हरियाणातील सिरसा येथे भाजप उमेदवाराच्या ताफ्यावर दगडफेक केल्याचा दावा करणारा जुना व्हिडिओ व्हायरल

एका वाहनावर झालेल्या हल्ल्याचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे. हरियाणातील सिरसा येथे लोकांनी भाजप उमेदवाराच्या ताफ्यावर दगडफेक केल्याचा दावा करत व्हिडिओ शेअर केला जात आहे.

वायनाडची स्थिती? राहुल गांधींच्या मतदारसंघातील असल्याचा दावा करणाऱ्या व्हायरल व्हिडिओमागील सत्य हे आहे

हिरवे झेंडे फडकावत लोकांचा मोठा जमाव आणि घोषणाबाजी करणारा व्हिडिओ सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर मोठ्या प्रमाणावर शेअर केला गेला आहे. फुटेज शेअर करणाऱ्यांचा दावा आहे की ते राहुल गांधींच्या लोकसभा मतदारसंघातील वायनाडची स्थिती दर्शवते.